Paul M. Levitt: Fryzjer Stalina. Zabawna filozofia, czy filozoficzna zabawa?

90a945c538bc4b9cb998e8533ec443fcŻydowski golibroda, Albańczyk Awraham Bahar w swoim kraju czuje się zaszczuty i prześladowany. Słusznie obawiając się o swoje życie na wieść o tym, że w ZSRR narodziła się kraina mlekiem płynąca postanawia tam emigrować. Gdy już tam trafia dostaje propozycję nie do odrzucenia.

W ZSRR w 1931 roku za sprawą Stalina następują wielkie przemiany. Media światowe donoszą o tym, że już niedługo będzie to kraina szczęśliwości, równości i demokracji. W tym czasie w Albanii Awraham Bahar, z pochodzenia żyd z powodzeniem prowadzi zakład fryzjerski. Jest utalentowanym golibrodą. Jednak w jego kraju ludzie z jego pochodzeniem mają się z dnia na dzień coraz gorzej. Gdy z prasy dowiaduję się o tym, jak żyje się w komunizmie podejmuje on decyzję o sprzedaży swojego zakładu i migracji do ZSRR celem polepszenia swojego bytu.

Po drodze przeżywa wiele przygód. Ceniony za swój fach albański golibroda bardzo szybko przekonuję się, że podróż nie poszła na marne. Nie jest on osobą zbyt wymagającą, potrafi cieszyć się z każdej dobrej chwili, która go spotyka. Klepie czasem biedę, ale nie uskarża się na swój los, który płata mu różne figle, z reguły okazując się dla niego łaskawym.

Za sprawą dziwnego zrządzenia losu trafia przed oblicze samego Stalina i dzięki swoim niezwykłym umiejętnościom zostaje jego fryzjerem. Cieszy się splendorem i profitami ludzi związanymi blisko ze środowiskiem władców Kremla. Jednak kulisy jego zawodu doprowadzają go do konkluzji, że osoba podająca się za Stalina to za każdym razem inny człowiek. Poniekąd strzyżenie i golenie jest to samo, ale nigdy nie przebiega tak samo.

Awraham zastanawia się, który Stalin jest tym prawdziwym, które oblicze jest tym należącym do Wodza i ile jeszcze nastrojów Wierchuszki będzie musiał znieść zanim nie popadnie w obłęd. Stalin jest raz gadatliwy, raz mruk, raz sentymentalny a niekiedy okrutny i straszny. W końcu golibroda odkrywa prawdę, że stworzony przez komunistów raj na ziemi to sam środek piekła. Doprowadzony na skraj przepaści postanawia poderżnąć Stalinowi gardło. Tylko, jak odkryć, który z tych, których goli jest prawdziwy?

W tle powieści przewija się wierny tamtemu okresowi klimat Rosji stalinowskiej łącznie z jej paradoksami, mrocznym donosicielstwem, nasyłaniem służb specjalnych, inwigilacją, wywożeniem na Syberię i zesłaniem za każde słowo sprzeciwu lub w wyniku oszczerczego donosu. Tej ciekawej pozycji towarzyszy stale mroczny humor i chociaż czasem jest to śmiech przez łzy, to jednak czytelnik ma wrażenie, że jedynym, co zostało wtedy ludziom, aby mogli egzystować i nie popaść w paranoję był właśnie cichy śmiech. Za zbyt głośny można było trafić do radzieckiego łagru.

Surrealizm i absurd towarzyszy czytelnikowi od początku do końca. Rosja czystek, terroru, głodu, pokazowych procesów, zesłań, szpicli, donosicielstwa i agentów to smutny obraz tamtej stalinowskiej rzeczywistości zawartych na kartach książki. Autor świetnie oddał apatyczność społeczną i ukazał to, co znane jest dzisiaj z podręczników do historii. W tym ogromnym kraju szerzy się społeczna apatyczność a Paul T. Levitt z całości tego obrazu uczynił źródło filozofii i humoru.

Ta lektura skierowana jest do czytelników, którzy lubują się w oryginalnych, dających do myślenia dziełach, czym wzbudzają wiele emocji i dostarczają niezapomnianych wrażeń. To świat właściwy ludziom żyjącym na przestrzeni dziejów zdających sobie sprawę z zagrożeń wynikających z systemów totalitarnych. Warto po nią sięgnąć a każdy, kto tak uczyni nie będzie czuł się rozczarowany. Polecam.

——————————————————————————————

Autor: Paul M. Levitt

Tytuł: Fryzjer Stalina

Wydawnictwo: Fronda

Stron: 478

data wydania: 07-05-2014

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s